नेपालगन्ज । बाँकेको नेपालगन्ज उपमहानगरपालिका–१० स्वास्थ्य सेवाको महत्त्वपूर्ण केन्द्रका रूपमा चिनिँदै गएको छ। सरकारी भेरी अस्पतालदेखि निजी क्षेत्रका ठूला अस्पताल तथा विशेषज्ञ स्वास्थ्य संस्थासम्मको उपस्थितिले यस क्षेत्रलाई स्वास्थ्य सेवाको दृष्टिले महत्त्वपूर्ण बनाएको छ। एउटै वडामा दर्जन हाराहारी ठूला अस्पताल र अन्य स्वास्थ्य संस्थाको उपस्थिति रहेको छ।
नेपालगन्ज–१० मा रहेका प्रमुख स्वास्थ्य संस्थामध्ये भेरी अस्पताल, एचसीआरसी अस्पताल, वेस्टर्न अस्पताल र नेपालगन्ज न्युरो अस्पताल उल्लेखनीय छन्। यसैगरी, माँ जानकी अस्पताल, आँखा उपचार केन्द्र तथा अन्य निजी स्वास्थ्य संस्थाले पनि नेपालगन्जको स्वास्थ्य सेवा क्षेत्रमा भूमिका खेल्दै आएका छन्।
सरकारीदेखि निजी अस्पतालसम्म
नेपाल सरकारअन्तर्गत सञ्चालित भेरी अस्पताल पश्चिम नेपालका प्रमुख सरकारी रेफरल अस्पतालमध्ये एक हो। बाँकेसहित लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिमका विभिन्न जिल्लाबाट बिरामी उपचारका लागि यहाँ आउने गर्छन्।
चारबाहिनी रोड क्षेत्रमा रहेको एचसीआरसी अस्पताल तथा वेस्टर्न अस्पतालले निजी क्षेत्रबाट स्वास्थ्य सेवा प्रदान गर्दै आएका छन्। नेपालगन्ज न्युरो अस्पतालले स्नायु प्रणालीसम्बन्धी उपचार सेवा प्रदान गर्दै आएको छ।
यसका अतिरिक्त माँ जानकी अस्पताल, नेपालगन्ज आँखा अस्पताल, त्रिपुरा बाल अस्पताल तथा सेन्ट्रल सिटी अस्पतालजस्ता स्वास्थ्य संस्थाको नाम पनि नेपालगन्जको स्वास्थ्य सेवा क्षेत्रसँग जोडिन्छ। सिद्धार्थ हेल्थ एन्ड एजुकेशनल एकेडेमी पनि यस क्षेत्रको स्वास्थ्य सेवासँग सम्बन्धित संस्था हो। त्यस्तै, सञ्जीवनी अस्पताल यही वडासँग जोडिएको स्वास्थ्य संस्था हो। सागर अस्पताललगायत अन्य स्वास्थ्य संस्थाको उपस्थिति पनि स्थानीय स्वास्थ्य सेवा क्षेत्रसँग जोडिन्छ।
अस्पतालसँगै अनगिन्ती स्वास्थ्य संस्था
अस्पतालबाहेक नेपालगन्जमा आँखा उपचार केन्द्र, पोलिक्लिनिक, डायग्नोस्टिक सेन्टर, प्रयोगशाला तथा अन्य विशेषज्ञ स्वास्थ्य सेवासम्बन्धी संस्थाहरू पनि सञ्चालनमा छन्। यस्ता संस्थाले सामान्य स्वास्थ्य परीक्षणदेखि विशेषज्ञ परामर्श र रोग पहिचानसम्मका सेवा प्रदान गर्छन्।
स्वास्थ्य संस्थाको बाक्लो उपस्थितिले नागरिकलाई उपचारका विकल्प उपलब्ध गराए पनि सबै संस्थाको सेवा गुणस्तर, विशेषज्ञ जनशक्ति, उपकरण र पूर्वाधार समान नहुने स्थानीयबासिन्दा निरञ्जन राजभण्डारी बताउँछन्।
“अस्पतालको संख्या मात्रभन्दा उपलब्ध सेवाको स्तर, उपचारको प्रभावकारिता र बिरामीको सुरक्षालाई महत्त्वका साथ हेर्नुपर्छ,” राजभण्डारीले भने।
सेवा विस्तारसँगै नियमनको आवश्यकता
स्वास्थ्य संस्थाको संख्या बढ्दै जाँदा दर्ता तथा सञ्चालन अनुमति, स्वीकृत शय्या संख्या, विशेषज्ञ चिकित्सकको उपलब्धता, उपचार शुल्क र आकस्मिक सेवाको अवस्थाबारे नागरिकले सहजै जानकारी पाउनुपर्ने आवश्यकता छ।
सम्बन्धित निकायले अस्पताल तथा स्वास्थ्य संस्थाको नियमित अनुगमन गर्दै सेवा गुणस्तर, पूर्वाधार र बिरामीमैत्री व्यवहार सुनिश्चित गर्नुपर्ने देखिन्छ। स्वास्थ्य सेवामा पारदर्शिता र जवाफदेहिता कायम गर्न अस्पतालहरूको आधिकारिक विवरण सार्वजनिक गर्नु पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण छ।
नेपालगन्जलाई पश्चिम नेपालको स्वास्थ्य सेवाको केन्द्रका रूपमा थप व्यवस्थित बनाउन अस्पताल तथा स्वास्थ्य संस्थाको विस्तारसँगै नियमन, गुणस्तर र नागरिकको सहज पहुँचमा ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकता छ।
