विचार

विगत दुई दशकदेखि नेपालगन्जको औद्योगिक क्षेत्रमा प्रत्यक्ष संलग्न रहँदै आएको एक उद्यमीका हैसियतले म यो कुरा जिम्मेवारीपूर्वक भन्न सक्छु—नेपालगन्जसँग औद्योगिक सम्भावना प्रशस्त छन्, तर ती सम्भावना संरचनागत अस्थिरताको बोझले वर्षौंदेखि थिचिएका छन्। लगानी गर्दै, कारखाना चलाउँदै, दक्ष जनशक्ति खोज्दै र बजारसँग निरन्तर जुध्दै आएको अनुभवले मलाई सिकाएको निष्कर्ष यही हो—समस्या पहिचान गर्न कठिन छैन, तर तिन

नेपालगन्ज र लखनउबीचको सम्बन्ध आजको सडक, व्यापार र सीमापार आवतजावतमा मात्र सीमित छैन। यी दुई सहरबीच भाषा, संस्कृति, खानपान, सामाजिक व्यवहार र ऐतिहासिक घटनाक्रमसँग जोडिएको लामो सम्बन्ध छ। नेपालगन्जको विकासक्रमलाई भारतको अवध क्षेत्रको इतिहासबाट अलग गरेर हेर्न सकिँदैन। बाँके, बर्दिया, कैलाली र कञ्चनपुर समेटिएको भूभागलाई ‘नयाँ मुलुक’ भनिन्थ्यो। सन् १८१६ को सुगौली सन्धिपछि यो भूभाग ब्रिटिस इस्ट इन्

कुनै पनि सहरको सभ्यता त्यहाँका अग्ला भवन, फराकिला सडक र आधुनिक संरचनाले मात्र मापन हुँदैन सहरको वास्तविक पहिचान त्यहाँको स्वच्छ वातावरण, व्यवस्थित सार्वजनिक स्थल, नागरिक चेतना र सरसफाइप्रतिको जिम्मेवारीबोधमा झल्किन्छ। त्यसैले सफा नेपालगञ्ज केवल सरसफाइको अभियान होइन, सभ्य, स्वस्थ र सुन्दर सहर निर्माण गर्ने साझा संकल्प हो। ऐतिहासिक, सांस्कृतिक तथा व्यापारिक महत्त्व बोकेको नेपालगञ्जले आफ्नो विशि

बहस व्यक्ति को मेयर बन्छ, को अध्यक्ष बन्छ भन्नेमा होइन, बाँकेलाई आगामी २०–३० वर्षमा कहाँ पुर्‍याउने भन्नेमा हुनुपर्छ। अहिले सामाजिक सञ्जालमा चर्चा छ—नेपालगञ्जको आगामी मेयर को बन्ला? कुन गाउँपालिकाको अध्यक्ष को आउला? कुन राजनीतिक दलले बाजी मार्ला? आगामी स्थानीय निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा यस्ता बहस स्वाभाविक पनि हुन्। लोकतन्त्रमा नेतृत्व छनोट महत्त्वपूर्ण विषय हो। तर नेतृत्व छनोटको बहसमा जिल्लाक

नेपालगन्ज । बाँकेको बैजनाथ गाउँपालिका–२ र ३ मा निर्माण गर्ने घोषणा गरिएको नौवस्ता औद्योगिक क्षेत्र एक दशक पुग्दासमेत पूर्णरूपमा अघि बढ्न सकेको छैन। औद्योगिक क्षेत्र निर्माणका लागि सुरुमा प्रस्ताव गरिएको करिब दुई हजार बिघा जमिन क्रमशः खुम्चिँदै अहिले करिब २५२ बिघामा सीमित भएको छ। त्यही जमिनको व्यवस्थापन र संरक्षणमा समेत विवाद तथा अवरोध देखिँदा आयोजना अन्योलमा परेको छ। नौवस्ता औद्योगिक क्षेत्र

ईर्ष्या हाम्रो सबैभन्दा पुरानो र सबैभन्दा कम स्वीकारिएको भावना हो। मस्तिष्कले यसलाई शारीरिक पीडाझैँ दर्ता गर्छ, समाजले यसलाई लाजझैँ लुकाउँछ। तर यसलाई बुझ्न सक्यौँ भने यो विनाशको आगो होइन, निर्माणको इन्धन बन्न सक्छ। एघार बजेको नीलो उज्यालो नेपालगन्जको भाडाको एउटा कोठामा राति एघार बजेको छ । सुष्मा (नाम परिवर्तित) ओछ्यानमा पल्टिएर फोन चलाइरहेकी छिन्। स्क्रोल। कलेजकी साथी समुद्र किनारमा। स

भय र अविश्वासलाई सुधारको एक मात्र औजार बनाइँदा प्रशासनले निर्णय गर्न नै  छाड्छ, र नागरिकले सेवा पाउँदैन ।  -तेज प्रकाश दीक्षित    चार महिनाको अवधिमा तीन सचिव र ७० सहसचिवसहित ३७६ जना अधिकृतले निजामती सेवाबाट राजीनामा दिए । यो सामान्य प्रशासनिक परिघटना होइन, नीतिगत विचलनको संगीन संकेत हो । भय र मनोवैज्ञानिक दबाबलाई नै प्रशासनिक सुधारको एक मात्र औजार बनाइँदा कर्मचारीतन्त्र कसरी रक्षात्मक र निर

गत वर्ष एक जना व्यापारी हाम्रो कार्यालयमा आउनुभयो। अनुहारमा चिन्ता थियो, तर हातमा बोकेको हिसाबमा भने राम्रै अंक देखिन्थ्यो। उहाँको प्रश्न सिधा थियो: "बिक्री त गत वर्षभन्दा तीस प्रतिशत बढेको छ, तर ब्याज तिर्न हरेक महिना अरूसँग पैसा माग्नुपर्ने अवस्था छ। गल्ती कहाँ भयो होला?" यो प्रश्न उहाँको मात्र होइन। नेपालगन्जदेखि विराटनगरसम्म, किराना पसलदेखि हार्डवेयर र इलेक्ट्रोनिक्स होलसेलसम्म यही कथा बारम

राज्यले जनतालाई 'तस्कर', 'चोर', 'फटाहा', 'भीड', 'अटेरी' र व्यवसायीलाई 'कर छली गर्ने', 'बिचौलिया', 'शोषक' भनेर लगाउने स्थायी आरोप, र 'खुट्टा भाँच्ने', 'थुन्ने', 'रुखमा बाँध्ने' जस्ता धम्कीको भाषा, यी कुनै संयोग होइनन् । यो राज्यले आफ्नो असफलतालाई नागरिकको अपराधमा र आफ्नो अक्षमतालाई नागरिकमाथिको हिंसामा रूपान्तरण गर्ने सुविचारित शासकीय प्रविधि हो । लोकतन्त्रमा राज्यले नागरिकलाई कुन शब्दले सम्बोधन