विचार

बिलमा नलेखिएको बलिदान: किन बिझाउँछ विशेषज्ञको सेवा शुल्क ?

नेपाली समाजमा एउटा गज्जबको विरोधाभास छ। हामी एक करोडको घडेरी किन्दा खुसीसाथ पाँच लाख 'एजेन्सी कमिसन' दिन्छौँ, किनकि त्यहाँ जग्गा देखिन्छ। हामी ५० लाखको गाडी किन्दा त्यसको मोबिल फेरेको पाँच हजार तुरुन्तै तिर्छौँ, किनकि त्यहाँ मेसिन र तेल देखिन्छ। तर, जब एउटा विशेषज्ञ चार्टर्ड एकाउन्टेन्ट (CA), चिकित्सक, इन्जिनियर वा अधिवक्ताले आफ्नो बौद्धिक लगानी र समयको विनिमयमा 'सेवा शुल्क' (Service Fee) को प्र

बिचौलिया कि सेवा सहजकर्ता : राज्यको अक्षमता लुकाउने ‘गाली’ र संवैधानिक हकको ‘हत्या’

नेपालका सरकारी कार्यालयका मूल ढोकादेखि भित्ताहरूसम्म एउटा सूचनाले बडो कुरुप र अपमानजनक स्थान पाएको छ "बिचौलिया प्रवेश निषेध"। कार्यालयहरूले यो सूचना मात्र टाँसेका छैनन्, बरु सेवा सहजकर्ताहरूलाई लक्षित गरी सार्वजनिक रूपमा गाली गर्ने, बेइज्जती गर्ने र अपमान गर्ने एउटा नियोजित 'सरकारी अभियान' नै चलाएका छन्। विडम्बना त के छ भने, कर्मचारीतन्त्रको यो तमासामा आम जनता र मिडियाले पनि 'रमाइलो' मानिरहेका छ

मैले त कर तिर्नै पर्दैन ! अनि किन भर्ने आयविवरण ?

यही एउटा सोचले गर्दा हरेक वर्ष लाखौँ मानिसहरू आफ्नो आम्दानीको विवरण बुझाउन छुटाउँछन् वा भनौँ बुझाउँदैन। तर वास्तविकता के हो भने, कर नतिर्नु भन्दा विवरण (ITR) नबुझाउनु भविष्यका लागि महँगो पर्न सक्छ। व्यवसाय नभए पनि विभिन्न स्रोतबाट प्राप्त हुने आय प्रमाणित गर्न आय विवरण नै सबैभन्दा वैधानिक दस्तावेज हो। सोच्नुहोस् त... तपाईं दिनरात मेहनत गर्नुहुन्छ, पैसा कमाउनुहुन्छ, बैंकमा कारोबार पनि हुन्छ। तर

प्वाल परेको बाल्टिन र मृत पुँजी: स्टक र उधारोको दलदलबाट व्यवसायलाई कसरी जोगाउने ?

नेपालको व्यावसायिक इतिहासलाई फर्केर हेर्दा एउटा दुःखद चित्र देखिन्छ; धेरै आशालाग्दा व्यवसायहरू 'एक पुस्ता' (One-Generation Wonder) मा मात्र सीमित भए। संस्थापकको विदाईसँगै अर्बौँका साम्राज्यहरू तासको महल झैँ ढलेका अनेकन् उदाहरण हाम्रा सामु छन्। यसको पछाडि पुँजी वा बजारको अभाव थिएन, बरु संस्थागत प्रणाली (Systemic Infrastructure) र वित्तीय अनुशासनको चरम अभाव थियो। नेपाली उद्यमीहरूमा एउटा गहिरो मनोव

नयाँ सरकारले सुन्नुपर्ने बाँकेका एजेण्डा

लखनउ विद्रोह दबाउन आफैं जङ्गबहादुर लखनउ पुगे । बिद्रोहलाई निस्क्रीय बनाए । त्यो गुन र पराक्रमबाट तत्कालिन ब्रिटिस शासक खुशी भए । त्यसबापत तत्कालिन नेपाली शासक जङ्गबहादुरले उपहारस्वरुप बाँके, बर्दिया , कैलाली र कंचनपुर फिर्ता पाए त्यही उपहारमा फिर्ता ल्याएको जिल्ला बाँके जिल्ला अन्तर्गतको शहर हो -नेपालगन्ज । त्यसैले त यो शहरलाई जङ्गबहादुरको सपनाको शहर पनि भनिन्छ । लखनउ बिद्रोह ठेगान लाउन त्यहा

लुम्बिनी प्रदेशमा औद्योगिक पर्यटन कति सम्भव ?

घुम्नुको अर्थ देख्नु, जान्नु र ज्ञान आर्जन गर्नु हो । घुमघाममा मनोरन्जन मात्र नभएर सिकाई पनि हुने गर्छ । मानिसहरुको घुम्नुको पछाडिको उद्धेश्य अनेकौ हुन्छन् । खासगरी जीवन र जगत बुझ्नको लागि, प्रकृतिसंग रमाउनको लागि अनि आनन्द महसुस गर्नको लागि वर्षेनी करोडौ मानिसहरु घुमफिरमा निस्केका हुन्छन् । त्यसैले घुमफिर वा पर्यटन भन्ने वित्तिकै प्राकृतिक र सास्कृतिक सम्पदामा रमाउन पुग्ने कार्य भनेर धेरै मानिस

नाफाको भ्रम र नगदको यथार्थ: किन टाट पल्टिन्छन् ‘नाफा’ मा रहेका कम्पनीहरू ?

व्यावसायिक जगतमा एउटा निकै पुरानो तर मर्मस्पर्शी भनाइ छ: "Sales is vanity, Profit is sanity, but Cash is reality" अर्थात्, बिक्रीले अहङ्कार बढाउँछ, नाफाले मानसिक सन्तुष्टि दिन्छ, तर नगदले मात्र वास्तविकताको धरातलमा संस्थालाई टिकाउँछ। सुन्दा अलि विरोधाभासपूर्ण लागे तापनि, वित्तीय इतिहासमा यस्ता धेरै उदाहरणहरू छन् जहाँ करोडौँको मुनाफा कमाइरहेका कम्पनीहरू एकाएक 'दामासाही' (Insolvency) मा परेका छन्

चुनाव बहिस्कार गरेकाे ‘मलै’मा पुग्ला ‘दुईतिहाई सरकार’

दाङ्ग जिल्लाको बबई गाउँपालिका वडा नम्बर ७ अन्तर्गत पर्ने मलै क्षेत्र भौगोलिक रूपमा दुर्गम पहाडी भूभागमा अवस्थित बस्ती हो। यहाँका बासिन्दाहरू पुस्तौँदेखि बस्दै आएका छन् र दशकौँदेखि आधारभूत विकास, सुरक्षा र स्थायित्वको अभाव भोगिरहेका छन्। मलै क्षेत्रमा करिब ५००–८०० जनसंख्या रहेका विभिन्न टोलहरू छन्, जस्तै मलै, बन्चरे, कीउरेनी, बटुले, जालजला, डाँडागाउँ, सिमल्कुना, काप्ताने। यी सबै बस्त

०८२ को ‘जेन्जी आन्दोलन’ : परिवर्तन कि स्वार्थको राजनीति ?

नेपाली राजनीतिमा समय–समयमा विभिन्न आन्दोलनहरू हुँदै आएका छन्। ती आन्दोलनहरूले कहिले व्यवस्था परिवर्तन गरेका छन्, कहिले नेतृत्व परिवर्तन गरेका छन् । त कहिले जनतामा नयाँ आशा जगाएका छन्। तर ०८२ सालमा देखिएको तथाकथित “जेन्जी आन्दोलन” लाई म व्यक्तिगत रूपमा परिवर्तनको आन्दोलन भनेर स्वीकार गर्न सक्दिनँ। मेरो बुझाइ र मूल्यांकन अनुसार यो आन्दोलन मूलतः परिवर्तनको भन्दा पनि स्वार्थ, प्रभाव र बाह्य संकेतले

लेखापरीक्षक : प्रणालीगत असफलताको ‘बलिको बोका’ र व्यावसायिक यथार्थ

सार्वजनिक आक्रोश र लेखापरीक्षणको यथार्थ : समकालीन विश्व र विशेष गरी नेपालको वर्तमान आर्थिक परिदृश्यमा जब कुनै ठूलो वित्तीय अपचलन वा अनियमितता सार्वजनिक हुन्छ, तब नियामक निकाय, कर प्रशासन, सञ्चारमाध्यम र आम जनमानसको एउटै साझा स्वर सुनिन्छ "लेखापरीक्षक (Auditor) ले के हेरेर बसेका थिए?" यो प्रश्न जति स्वाभाविक देखिन्छ, यसको पछाडिको तर्क उति नै सतही छ। भारतको ऐतिहासिक 'सत्यम' घोटालादेखि नेपालको पछिल